La présente édition est conçue pour les navigateurs sans soutien CSS suffisant et s'adresse en priorité aux malvoyants. Tous les contenus peuvent également être visualisés à l'aide de navigateurs plus anciens. Pour une meilleure visualisation graphique, il est toutefois recommandé d'utiliser un navigateur plus moderne comme Mozilla 1,4 ou Internet Explorer 6.
Début secteur de contenu
8.3.-25.8. 2012
Vernissascha: 7.3.2012, 18.00, cun Massimo Rocchi
Il pitschen pajais cun las quatter linguas, hai num uffizialmain. Ma: Sapperlottas! Persunas che visitan la Svizra remartgan svelt ch'i dat tar nus bler dapli variaziun. Co ch'ins discurriva e discurra en noss pajais pon ins tadlar en l'exposiziun «Sapperlottas! Dialects da la Svizra».
In sguard sin la situaziun linguistica en Svizra mussa in maletg colurà e cumplex. Il franzos da la Svizra romanda sa differenziescha mo pauc da la lingua da la Frantscha, ed ils dialects, ils patois, vegnan mo pli discurrids en paucs lieus. Cun quest territori linguistic magari cumpact cuntrastescha il Grischun cun sia situaziun linguistica magari diversifitgada cun ils dialects ed idioms rumantschs, talians e tudestgs. Sper ils tschintg idioms rumantsch datti dapi trenta onns er il rumantsch grischun sco lingua standardisada, ina situaziun ch'ha adina puspè procurà per cuntraversas. En la Svizra taliana vegnan ils dialetti ed il talian standard discurrids mintga di l'in sper l'auter sco varietads d'ina medema lingua. En Svizra tudestga regna percunter la diglossia, en la tensiun tranter il tudestg da standard ed ils dialects. Er questa situaziun è adina puspè in motiv per discussiuns e conflicts.
En il center da l'exposiziun «Sapperlottas! Dialects da la Svizra» stat ina installaziun acustica cun registraziuns da las quatter regiuns linguisticas. Quests documents sonors istorics derivan da la collecziun da l'Archiv fonografic da l'Universitad da Turitg e dateschan dals onns 1910. Ins auda litteratura dialectala, dialects sparids sco il jiddic dal Surbtal, patois fitg rars da la Svizra romanda, dialects vitals da las valli dal Tessin e divers etnolects discurrids da la giuventetgna multiculturala. Tut en tut chattan ins en l'exposiziun tredesch staziuns acusticas cun var quaranta registraziuns.
Sper ils numerus pledaris regiunals, collecziuneschan e registreschan ils quatter gronds dicziunaris naziunals la varietad dialectala da la Svizra. Quests vegnan er preschentads en l'exposiziun: il Schweizerische Idiotikon, il Glossaire des patois de la Suisse romande, il Vocabolario dei dialetti della Svizzera italiana ed il Dicziunari Rumantsch Grischun. Ins vegn a savair co che quests dicziunaris èn vegnids fundads avant passa tschient onns e co ch'i vegn lavurà fin oz en las redacziuns.
La basa per la perscrutaziun dals dialects èn las registraziuns. En dus pitschens studios da tun po mintgin registrar l'agen dialect cun in microfon e deponer la registraziun en l'exposiziun. Sut il titel «las vuschs da la Svizra 2012» han ins access a questa purschida plurilingua er sin internet. Uschia pon las visitadras ed ils visitaders contribuir concretamain a la perscrutaziun dals dialects, siond che las datas vegnan evaluadas ed analisadas pli tard a l'Universitad da Turitg.
En l'exposiziun vegnan mussadas er diversas apparaturas da registraziun istoricas, per exempel in fonograf ed autras maschinas che documenteschan l'istorgia da la tecnica da registraziun.
En vista a quest'exposiziun digitalisescha la Biblioteca naziunala svizra diversas ouvras da la dialectologia. Var tschient cudeschs e diversas revistas vegnan a star a disposiziun online a partir da l'avertura da l'exposiziun.
Ein L'exposiziun vegn accumpagnada d'in vast program d'occurrenzas. Igl èn planisadas per exempel dus discurs moderads e duas dietas. Sco adina è er il program da la notg dals museums deditgà al motto da l'exposiziun actuala, uschia che la notg dals 16 da mars 2012 vegn a daventar en la Biblioteca naziunala la notg dialectala. Ils 26 d'avrigl emetta il radio DRS 1 l'emissiun Schnabelweid directamain da la Biblioteca naziunala. Excepziunalmain avra la Biblioteca naziunala quest onn sias portas er il 1. d'avust - per in ensolver en biblioteca ed ina guida tras l'exposiziun. La pussaivladad da far ina visita guidada datti er ad auters termins.
Fin secteur de contenu